
Por George Monbiot. Publicado no Guardian o 28 de Decembro do 2000.
A actual economía industrial funciona do xeito seguinte: apañamos os recursos nun buraco dalgún lugar do planeta, usámolos unhas cantas semanas, e despois deitámolos noutro buraco noutro lado do mundo. Isto é coñecido como a Creación do Valor. A creación do valor mellora a nosa calidade de vida. A mellora na calidade de vida fainos máis felices. Canto máis levamos dun buraco a outro, máis felices somos.
Desgraciadamente, non estamos a carretar o suficiente. Dacordo co Worldwatch Institute, usamos máis bens e servizos desde o 1950 que en todo o resto da historia da humanidade. Pero aínda así non estamos contentos. Mira ti que no mesmo período de tempo multiplicouse por 10 a xente de 25 anos con depresión na Britaña. Unha de cada catro persoas adultas sofre de falta crónica de sono, e un quinto das crianzas teñen problemas psicolóxicos. Nos últimos 13 anos, as reclamacións ás aseguradoras por mor de problemas mentais subiron nun 36 por cento. Estudos norteamericanos suxiren que entre o 40 e o 60 por cento da poboación sufre de enfermidades mentais nalgún momento. A OMS predí que no 2010 a depresión será a segunda enfermidade máis importante no mundo desenvolvido. Como non nos poñamos a consumir coma tol*s, non vamos a ser felices.
Neste momento do ano as taxas de consumo crecen espectacularmente. Para sermos máis felices, transportamos recursos dun buraco cara ao outro o máis rápido que podemos. O meu concello infórmame de que a cantidade de lixo que a xente produce aumenta nun 12 por cento nos meses de decembro e xaneiro. Curiosamente, a incidencia da depresión tamén aumenta. As chamadas a*s Samaritan*s increméntanse nun 8 por cento entre o nadal e o aninovo. Pero as figuras son enganosas. Canto máis deprimid*s estamos, mais gastamos en antidepresivos e en alcohol. Canto máis gastamos, calquera economista nolo pode explicar, máis felices somos.
Hai uns cantos anos, regalaronme unha kettle polo nadal, e hoxe perde auga. Podería amañala se puidese desmontar a base. Pero un dos parafusos ten forma de estrela cunha agulla no medio, deseñada para previr reparacións, xa que non existe unha ferramenta no mercado axeitada para sacalo. A miña kettle é de usar e tirar, nada de para toda a vida. Así que terei que tirala e axudar a crear o paraíso na terra comprando outra.
Desde os vertedoiros e as incineradoras onde se depositan os nosos agasallos rotos, as nosas caralladas desbotadas, as nosas árbores do nadal e os nosos envases non reciclables son depositados, espállanse milleiros de felicitacións. Entre os beneficios que trae o lixo está o beneficio para a profesión médica. As crianzas que nacen a menos de tres quilómetros de terreos tóxicos segundo unha investigación publicada no Lancet, teñen máis posiblidades de sufrir anomalias que as nacidas noutros sitios. As incineradoras liberan dioxinas e metais pesados que causan cancer, defectos de nacemento e endometriose. Isto crea postos de traballo e incrementa o fluxo de diñeiro na economía, o que incrementa a felicidade humana.
Aínda que as cifras da ONU parecen suxerir o contrario, a xente da Britaña de seguro é máis felice que a xente doutros paises máis pobres, porque satisfacemos a maioría das nosas necesidades. De feito os anuncios axúdannos a satisfacer necesidades que nen sequera sabiamos que tiñamos, revelándonos que as nosas vidas son menos satisfactorias do que pensabamos. Cando tiña 18 anos, sairon as cremas facias para homes. Ata entón os homes non tíñamos nin idea de que a nosa pel estaba envellecendo prematuramente. Desde entón, os homes coñecimos moitos inventos que as mulleres xa coñecían de vello. Descobrimos que eramos máis feos, tiñámos mías granos, eramos máis gordos e máis impresentables do que podíamos sospeitar. E, removendo máis recursos dun lado para o outro, conseguimos facer algo ao respecto.
A sociedade de consumo serve á xente pobre máis que a ningúen, xa que á vez expón o trapalleiras que son as súas vidas, proporciona grazosamente os medios para que deixen de selo. Nalgúns casos, como conta o Citizens' Advice Bureaux o mes pasado, o interese na nosa felicidade crece ata nun 1800 por cento ao ano, espallando a felicidade entre os milleiros de persoas que traballan de prestamistas. Como nos recordan os bancos e as empresas, as tendas e os economistas, o noso anceio de felicidade non ten cancelas.
Coma sempre, por suposto, neste particular momento do ano, alguen pretende amargar a festa. E, como era de esperar, *s verdes están a protestar porque o planeta está a morrer de consumismo. A xente, argumentan, está a ser desprazada dos seus lugares de orixe por mor dos buracos, a tala dos bosques e o crecemento dos cultivos industriais; os escosistemas están sendo envenenados e os recursos esgotados; a Terra estáse a quentar grazas á enerxía que é precisa para mover as cousas dun buraco ao outro.
Pero eu lles diría: non paga a pena que morra o planeta a cambio da felicidade que estamos a ter?
Let's face the music & dance "
Morrissey - America is not the world"